Reformacja liturgiczna - Uri Brito

Powszechnym mitem jest przekonanie, że gdy reformatorzy zerwali z Rzymem, porzucili również kult liturgiczny. W końcu prawdziwie protestanckie nabożeństwo ma być spontaniczne i nieskrępowane żadnymi formami liturgicznymi – po co komu porządek nabożeństwa, skoro ma się Ducha? Większość amerykańskich ewangelikalnych chrześcijan uważa, że ​​zerwanie z Rzymem oznacza zerwanie z liturgią. Oczywiście każdy posiada jakąś liturgię – jedne są przemyślane, inne nie. W rezultacie, kierując się takim wyobrażeniem o tym, jak powinien wyglądać Kościół reformowany, wielu protestantów przeszło ku nabożeństwom spontanicznym, nastawionym na rozrywkę. I tu pojawia się ironia: przed reformacją ludzie gromadzili się w Kościele rzymskim właśnie po to, by zaznać rozrywki.

W tamtych czasach wiernym nie zapewniano rozrywki w postaci scenek czy występów zespołów muzycznych, jak ma to miejsce dzisiaj. Ówcześnie kapłan brał chleb i wino, które – na mocy swoistego „czaru” – miały przemieniać się w substancję ciała Chrystusa. Co więcej, po dokonaniu tego „aktu magicznego” wierni nie przyjmowali ani chleba, ani wina – czynił to wyłącznie kapłan. Ludzie po prostu siedzieli i słuchali, jak duchowny przemawia w języku, którego nie znali. Była to swego rodzaju bierna rozrywka. 

Czy wiesz, jak na te „magiczne sztuczki” i bierną rozrywkę zareagowali reformatorzy? Powiedzieli: „Dość tego!”. Przywrócili oni koncepcję kapłaństwa całego Kościoła, rozumianego jako liturgiczne składanie ofiary uwielbienia Trójjedynemu Bogu. 

Reformatorzy kładli nacisk na to, by wierni – wraz z duchownym – aktywnie uczestniczyli w dziele wielbienia Boga. Zamiast biernie siedzieć i przyglądać się, jak profesjonalni muzycy czy kapłan wykonują swoje „sztuczki”, mieli stać się żywymi ofiarami złożonymi Bogu. Dlatego też, zamiast polegać wyłącznie na wyszkolonych chórzystach, reformatorzy zaczęli uczyć śpiewu laików – zwykłych ludzi. Luter, który sam był znacznie lepiej wykształcony muzycznie niż większość innych reformatorów, zaczął komponować piękne utwory. Uczył zbór, by śpiewał pełnym głosem – nie na sposób mnichów, lecz niczym wojownicy.

Z kolei Kalwin, choć sam nie posiadał szczególnych uzdolnień muzycznych, zatrudnił muzyka, aby opracował psalmy w formie śpiewanej. Zatem bierny charakter nabożeństwa, w którym śpiewają jedynie profesjonaliści – a który jest powszechny także dzisiaj – ma znacznie więcej wspólnego z rzymskim katolicyzmem niż z protestantyzmem. Reformatorom zależało na tym, by cały zbór angażował się w liturgię: w śpiew, wyznawanie wiary i każdy inny element sprawowanego kultu. Nie odrzucili więc liturgii jako takiej, lecz dokonali korekty liturgii rzymskiej. Zamiast ograniczać udział w życiu Kościoła jedynie do kapłanów i wyszkolonych śpiewaków – podczas gdy reszta wiernych pozostawała bierna i milcząca – reformatorzy włączyli cały zbór w święty akt wielbienia Boga.