czwartek, 26 lipca 2012

Jedno drzewo, wiele gałązek

Rzymian 11:13-24
13. Do was zaś, którzy jesteście z pogan, mówię: Skoro już jestem apostołem pogan, służbę moją chlubnie wykonuję;
14. Może w ten sposób pobudzę do zawiści rodaków moich i zbawię niektórych z nich.
15. Jeśli bowiem odrzucenie ich jest pojednaniem świata, to czym będzie przyjęcie ich, jeśli nie powstaniem do życia z martwych?
16. A jeśli zaczyn jest święty, to i ciasto; a jeśli korzeń jest święty, to i gałęzie.
17. Jeśli zaś niektóre z gałęzi zostały odłamane, a ty, będąc gałązką z dzikiego drzewa oliwnego, zostałeś na ich miejsce wszczepiony i stałeś się uczestnikiem korzenia i tłuszczu oliwnego,
18. To nie wynoś się nad gałęzie; a jeśli się chełpisz, to pamiętaj, że nie ty dźwigasz korzeń, lecz korzeń ciebie.
19. Powiesz tedy: Odłamane zostały gałęzie, abym ja był wszczepiony.
20. Słusznie! Odłamane zostały z powodu niewiary, ty zaś trwasz dzięki wierze; wzbijaj się w pychę, ale się strzeż.
21. Jeśli bowiem Bóg nie oszczędził gałęzi naturalnych, nie oszczędzi też ciebie.
22. Zważ tedy na dobrotliwość i surowość Bożą - surowość dla tych, którzy upadli, a dobrotliwość Bożą względem ciebie, o ile wytrwasz w dobroci, bo inaczej i ty będziesz odcięty.
23. Ale i oni, jeżeli nie będą trwali w niewierze, zostaną wszczepieni, gdyż Bóg ma moc wszczepić ich ponownie,
24. Bo jeżeli ty, odcięty z dzikiego z natury drzewa oliwnego, zostałeś wszczepiony wbrew naturze w szlachetne drzewo oliwne, o ileż pewniej zostaną wszczepieni w swoje drzewo oliwne ci, którzy z natury do niego należą.

Problem jaki pojawił się w Kościele w Rzymie wynikał z faktu, że chrześcijanie wywodzący się z pogan dochodząc do wniosku, że skoro Bóg odebrał Królestwo Żydom, zaczęli pogardzać członkami etnicznego Izraela twierdząc, że Bóg nie ma już dla nich żadnego planu. Apostoł Paweł w odpowiedzi na to podaje przykład drzewka oliwnego.

Zauważmy, że w cytowanym fragmencie Żydzi są przyrównani do „naturalnych gałęzi” (w.21) będących częścią drzewa, które symbolizuje przymierze łaski zawarte przez Boga ze Swoim Ludem. Ap. Paweł nazywa ich „gałęziami naturalnymi” ze względu na fakt, że etniczny Izrael stanowił w historii Lud Przymierza, szczególnie ukochany przez Boga i suwerennie przez Niego wybrany. Jednak ze względu na niewiarę (w.20) żydowskie („naturalne”) gałązki zostały odcięte od drzewa. W ich miejsce zostają przyłączeni chrześcijanie wywodzący się z pogan, których Paweł przyrównuje do „dzikich gałązek” (w.24). Zauważmy, że dzikie gałęzie zostają wszczepione na miejsce odrzuconych wcześniej naturalnych gałęzi (w.19).

Z powyższej analogii wynika oczywisty wniosek, że jest tylko jedno drzewo oliwne (nie zaś dwa odrębne). Wierzący wywodzący się z pogan (dzikie gałązki) nie utworzyli odrębnego drzewa, lecz zostali dołączeni do drzewa, które istniało dużo wcześniej. Nie zmienia się natura drzewa (natura przymierza). Zmieniają się gałązki! W miejsce naturalnych gałązek (Żydów) wszczepiane są dzikie (poganie), jednak wciąż do tego samego drzewa!

Zmiany, które zaszły są zmianami wynikającymi z kontynuacji i rozwoju objawienia, nie zaś z Bożych zamiarów tworzenia zupełnie nowej w swojej naturze rzeczywistości. Nowe Przymierze zastąpiło Stare. Kościół zastąpił Izrael. Błogosławieństwa, które Bóg kierował do etnicznego Izraela, a które ten stracił wskutek niewiary, przeszły poprzez Chrystusa na wierzących z pogan. Dzikie gałązki zostały dołączone do nie odciętych naturalnych gałązek, tworząc wraz z nimi wielonarodowy i wielorasowy Nowy Izrael, którym jest Kościół.

Bóg ma tylko jedno błogosławieństwo wynikające z bycia z Nim Przymierzu – nie żydowskie lub pogańskie, lecz chrześcijańskie. Dostęp do owego błogosławieństwa mają wszyscy wierzący bez względu na pochodzenie narodowe i rasowe.

17 komentarzy:

  1. Zauważ Pastorze że pośrednio jest to ... pochwała tradycji!

    OdpowiedzUsuń
  2. Bozej historii. Jednosci Ludu Bozego objawionej w Pismie.

    OdpowiedzUsuń
  3. On zaczynasz z sensem... każdy może w każdej chwili być w drzewo zbawienie wszczepiony.

    OdpowiedzUsuń
  4. Pastorze - owszem, jak najbardziej, ale i tego wspólnego korzenia.

    OdpowiedzUsuń
  5. 'Mamy tu w Wittenberdze przy farze kamienny posążek maciory, pod nią leżą ssące prosięta i ssący Żydzi i za maciorą stoi rabin, podnosi jej prawą nogę, potem swoją lewą ręką unosi ogon maciory, pochyla się i bardzo pilnie wpatruje sie pod jej ogon w Talmud, tak jakby chciał tam znaleźć i przeczytać coś, co byłoby osobliwe i dobitne... Dlatego właśnie Niemcy powiadają o kimś, kto bez podstawy puszy się mądrością: Gdzie on to czytał? Mówiąc brzydko w dupie maciory'.

    'wszystkie synagogi czy szkoły podpalano, a co się będzie żle palić, trzeba posypać ziemią, iżby żaden człowiek nie zobaczył już nigdy choćby jednego kamienia, ani popiołu po nich. I niech to się dzieje na chwałę naszego Pana, na chwałę chrześcijaństwa, aby Bóg wiedział, że jesteśmy chrześcijanami i że nie ścierpimy i nie pozwoliliśmy, aby otwarcie wypowiadano kłamstwa o jego Synu i chrześcijanach, aby Jego i nas przeklinano i obsypywano bluźnierstwami... Trzeba takoż zniszczyć i zburzyć ich domy. Bo tam czynią oni to samo, co w swoich szkołach. Niechby za to umieszczono ich wszystkich pod jednym dachem, w jakiejś stajni, niczym Cyganów... trzeba im odebrać wszystkie modlitewniki i objasnienia Talmudu, w których jest tyle bałwochwalstwa, kłamstw, przekleństw i bliźnierczych nauk... Trzeba ich rabinom zagrozić śmiercią, jeśli by dalej nauczali... Trzeba im pod groźbą pozbawienia życia zakazać, by wśród nas jawnie chwalili Boga, dziękowali mu, modlili się do niego, i by nauczali'.

    'Żydzi, którzy od 1400 lat są naszą plagą, zarazą, sprawcami wszelkich nieszczęść, to ludzie przywodzący do rozpaczy, przesiąknięci złem, pełni jadu, ludzie, którzy pozostają pod wpływem sztana. W sumie mamy w nich najprawdziwsze diabły'.

    Marcin Luter

    OdpowiedzUsuń
  6. On - to juz chyba nieco inna para kaloszy.
    Jakubie - nawet najmędrsi błądzą. A luter był Niemcem, oni już tak mają iż nie umieją abstrahować doczesnej polityki i bolączek społecznych od spraw religii.

    OdpowiedzUsuń
  7. Nie "Makromanie", w tamtych czasach doczesna polityka, jak napisałeś, była nierozerwalnie złączona z religią. Innej rzeczywistości nie było. Słynna drabina/piramida ustroju feudalnego, z bogiem jako najwyższym władcą, jest tego najlepszym przykładem. Teologia uzasadniała politykę i typ ustroju.

    OdpowiedzUsuń
  8. cytat:
    "nawet najmędrsi błądzą"

    Wzywanie do morderstw i gwałtów nazywasz "błądzeniem"? Po drugie, a czy najmądrzejsi, kiedy zbłądzą, dalej są mądrymi?

    Dla mnie wychwalnie Lutra pod niebiosy, wygląda podobnie, jak głupi "kult" Che.

    OdpowiedzUsuń
  9. Jakubie - owszem - życie było wówczas bardziej "spójne", ale już np. w Polsce mało kto się tym przejmował. Jedynie Niemcy tworzyli całe systemy społeczno religijno polityczne, wyjątkiem jest Kalwin.

    Jak rozumieć Lutra? nie wiem.
    Podejrzewam iż dziś na pewno by tak nie powiedział, podejrzewam też że wówczas NIKT nie podnosił wobec niego zarzutu antysemityzmu (z samymi żydami włącznie). Jest anachronizmem analizowanie wypowiedzi osób historycznych pod kątem naszej obecnej wiedzy i mentalności. Inna sprawa iż mamy prawo oceniać ich postępowanie, a to właśnie państwa protestanckie wiodły prym podczas pogromów i "polowań na czarownice" - ten mechanizm akurat łatwo jest wytłumaczyć - zawsze tak się dzieje, gdy ktoś uważa swój rozum za narzędzie wystarczające do zrozumienia Woli Boga (albo tylko do zrozumienia świata).

    Prawdę powiedziawszy nawet nie wiem czy Luter użył tych sformułowań "sam od siebie" czy też była to konsekwencja np zarzutów o "milczenie w obliczu bezeceństwa" stawianych mu przez otoczenie.

    OdpowiedzUsuń
  10. Innocenty VIII Summis desiderantes affectibus

    [...] Nie bez przepełnionego goryczą smutku dowiedzieliśmy się ostatnio, że w niektórych częściach północnych Niemiec, a także w prowincjach, parafiach, okręgach, dzielnicach i diecezjach Mainzu, Kolonii, Trewiru, Salzburga i Bremy, wiele osób płci obojga, nie bacząc na własne zbawienie i odchodząc od wiary katolickiej, zadaje się z diabłami, inkubami i sukkubami i poprzez swoje czary, zaklęcia, gusła i inne przeklęte zabobony, obmierzłe praktyki i zbrodnie niszczy potomstwo kobiet i nowo narodzone zwierzęta, wykorzenia plon, jaki wydaje rola, strąca winne grona z winorośli i owoce z drzew; mało tego, zabija mężczyzn i kobiety, zwierzęta juczne pospołu ze stworzeniami innego rodzaju, niszcząc również winnice, sady, łąki, pastwiska, łany pszenicy i innych zbóż i wszelkie inne uprawy. Co więcej, nikczemnicy owi gnębią i doświadczają mężczyzn i kobiety, zwierzęta pociągowe, trzody owiec, a także bydło i inne stworzenia, zadając im ból i zsyłając na nie wszelkiego rodzaju choroby, tak wewnętrzne, jak i zewnętrzne, i uniemożliwiają mężczyznom płodzenie, a kobietom poczęcie, sprawiając, że nie mogą współżyć małżeńsko ze sobą ani żony z mężami, ani mężowie z żonami. Również i ponadto bluźnierczo wyrzekają się wiary, którą otrzymali wraz z sakramentem chrztu, i z poduszczenia wroga rodzaju ludzkiego nie wahają się popełniać najdzikszych okropieństw i występków na zgubę swych dusz, obrażając nimi majestat boski, dając tym gorszący i niebezpieczny przykład wielu innym.

    OdpowiedzUsuń
  11. Tak - Jakubie znam ten tekst, znam tez "młot na czarownice" tudzież całą masę kazań...
    Problem w tym że nie Kościół Katolicki, to szaleństwo zainicjował. Przez długi czas podnoszono przeciw KK zarzut, że właśnie nic nie robi wobec plagi czarów, kontaktów z diabłem itp. Co rzeczywiście było prawdą.
    Warto tu nadmienić iż instytucją której walkę z czarami powierzono była inkwizycja i to na szczeblu diecezjalnym - więc lokalne zawiłości personalne nie odgrywały w jej decyzjach żadnej roli. Co ważniejsze po raz pierwszy właśnie ona wprowadziła postępowanie wieloinstancyjne i... zakaz tortur!

    Ale sądzę że już nadto odeszliśmy od tematu.

    OdpowiedzUsuń
  12. Jakub Kania,

    Proszę o źródło podanych przez Ciebie cytatów Lutra.

    OdpowiedzUsuń
  13. Swoją drogą - zachęcam po dyskusji nt. wpisu, a nie osobiste wycieczki do postaci z historii.

    OdpowiedzUsuń
  14. http://www.humanitas-international.org/showcase/chronography/documents/luther-jews.htm

    "O Żydach i ich kłamstwach"

    OdpowiedzUsuń
  15. Rz 11, 21-22

    21. Jeśli bowiem Bóg nie oszczędził gałęzi naturalnych, nie oszczędzi też ciebie.
    22. Zważ tedy na dobrotliwość i surowość Bożą - surowość dla tych, którzy upadli, a dobrotliwość Bożą względem ciebie, o ile wytrwasz w dobroci, bo inaczej i ty będziesz odcięty.

    Pastorze, proszę zauważyć, że opisanych dwóch wersetów wynika, że nawet poganie, którzy wcześniej się nawrócili, mogą być odcięci z tego drzewa oliwnego, jeśli nie "wytrwają w dobroci". Jeśli nie wytrwają w wierze, to będą tak samo odcięte jak gałązki naturalne.

    OdpowiedzUsuń